ചാർട്ടർ അക്റ്റ് 1813 ലൂടെ ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ്ഇന്ത്യാ കമ്പനിയുമായുള്ള
വാണിജ്യക്കരാർ ചില ഭേദഗതികളോടെ വീണ്ടും ഇരുപതു കൊല്ലത്തേക്കു പുതുക്കി. ചാർട്ടർ ആക്ട് 1793, ചാർട്ടർ ആക്ട് 1833, എന്നിവ ഇതിനുമുമ്പും പിമ്പുമുളള കരാറുപുതുക്കലുകളാണ്. ബ്രിട്ടീഷ് പാർലമെൻറിന്റെ സെലക്റ്റ് കമ്മിറ്റി ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയുടെ ഇടപാടുകളെക്കുറിച്ച് സൂക്ഷ്മ പഠനം നടത്തിയശേഷമാണ് ഈ ചാർട്ടറിലെ വ്യവസ്ഥകൾ രൂപം കൊണ്ടത്. മദ്രാസ് പ്രസിഡൻസിയെക്കുറിച്ചുളള സമഗ്രമായ പഠനവും ഇതിലുൾപ്പെട്ടിരുന്നു.
പശ്ചാത്തലം
1793-ലെ കരാറു പുതുക്കലിലൂടെ ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിക്ക് ചാർത്തിക്കിട്ടിയ പ്രത്യേകാനൂകൂല്യങ്ങൾക്കെതിിരായി വ്യാപാരികളുും ക്രിസ്ത്യൻ മിഷണറിമാരും പലതരം ആരോപണങ്ങളും ഉയർത്തി. ഇവയുടെ സത്യാവസ്ഥ കണ്ടെത്താനും അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തി കരാറു പുനഃപരിശോധിക്കാനുമായിട്ടാണ് 1810-ൽ ബ്രിട്ടീഷ് പാർലമെന്റ് ഒരു സെലക്റ്റ് കമ്മിറ്റി രൂപീകരിച്ചത്. റെവന്യുവും നീതിന്യായവുമായി പ്രത്യേക പരിഗണിക്കപ്പെട്ട വിഷയങ്ങൾ. രണ്ടര വർഷം നീണ്ടു നിന്ന അന്വേഷണത്തിനു ശേഷം 1812 ജൂലൈയിൽ സെലക്റ്റ് കമ്മിറ്റി പാർലമെന്റിനു സമർപ്പിച്ച അഞ്ചാം റിപ്പോർട്ട് സുപ്രധാന ചരിത്രരേഖയാണ്. 1765-ൽ ദിവാൻ പദവി അനുവദിച്ചു കിട്ടിയതുമുതലുളള കമ്പനിയുടെ ഏതാണ്ട് അമ്പതു കൊല്ലത്തെ പ്രവർത്തനങ്ങളെപ്പറ്റിയുളള സവിസ്തരമായ രേഖയാണിത്. . കൂടാതെ പല വ്യക്തികളുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തിയതിന്റേയും തെളിവെടുപ്പുകളുടേയും പ്രമാണമാണ് ഈ റിപ്പോർട്ട്. ഇന്ത്യയിലെ പാണ്ടികശാലകളെ സംരക്ഷിക്കാനായി രൂപീകരിച്ച സൈന്യത്തെച്ചൊല്ലി ഏറെ വാദവിവാദങ്ങളുണ്ടായി. കമ്പനിയുടെ പ്രത്യേകാനുകൂല്യങ്ങൾ റദ്ദു ചെയ്യുകയാണെങ്കി അത് കമ്പനി പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ കാര്യക്ഷമതയെ സാരമായി ബാധിക്കുമെന്ന് കമ്പനി അധികാരികൾ വാദിച്ചു.
പ്രധാന വ്യവസ്ഥകൾ
- കമ്പനിക്ക് വാണിജ്യം മാത്രമല്ല കൈയടക്കിയ പ്രദേശങ്ങളിൽ ബ്രിട്ടീഷ് സിംഹാസനത്തിന്റെ പ്രതിനിധിയായി ഭരണഭാരവും ഏല്കേകേണ്ടി വന്നു.
- ഇന്ത്യയിലെ വാണിജ്യമേഖല ഉദാരവത്കരിക്കപ്പെട്ടതോടെ എല്ലാ ബ്രിട്ടീഷു പൗരന്മാർക്കും തുല്യാവസരം ലഭ്യമായി.
- മൂന്നു പ്രസിഡൻസികൾക്കും പ്രത്യേകം പ്രത്യകം വികാരിയച്ചന്മാരേയും അവർക്കു മുകളിലായി ഇന്ത്യക്ക് ഒരു ബിഷപ്പിനേയും നിയമിച്ചു.
- ഇന്ത്യൻ പൗരന്മാരുടെ വിദ്യാഭ്യാസവികസനത്തിനും പ്രോത്സാഹനത്തിനുമായി ഒരു ലക്ഷം രൂപ നീക്കിവെക്കപ്പെട്ടു.
- ചൈനയുമായുളള വാണിജ്യത്തിന് കുത്തകാവകാശം കമ്പനിക്കു ലഭിച്ചു.