നമ്മൾ കഴിക്കുന്ന ഓരോ മരുന്നിലും ഒരു കറുത്ത വർഗ്ഗകാരിയുടെ കോശമുണ്ട്(cell). ലോകത്തെ രക്ഷിക്കുന്ന
മരണമില്ലാ കോശങ്ങൾ!
മനുഷ്യ ചരിത്രത്തിൽ മരിക്കാത്തവരായി ആരെങ്കിലുമുണ്ടോ എന്ന് ചോദിച്ചാൽ ശാസ്ത്രലോകം നൽകുന്ന ഒരേയൊരു മറുപടി ഹെൻറിയേറ്റ ലാക്സ് (Henrietta Lacks) എന്നാണ്. ഒരു സാധാരണ പുകയിലത്തോട്ടം തൊഴിലാളിയായിരുന്ന ഈ സ്ത്രീ, തന്റെ മരണശേഷവും കഴിഞ്ഞ ഏഴ് പതിറ്റാണ്ടുകളായി ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ലാബുകളിൽ ജീവിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. വൈദ്യശാസ്ത്ര ലോകത്തെ മാറ്റിമറിച്ച 'ഹീലാ' (HeLa) കോശങ്ങളുടെ ഉടമ.
ആരായിരുന്നു ഹെൻറിയേറ്റ ലാക്സ്?
1920-ൽ അമേരിക്കയിലെ വിർജീനിയയിൽ ജനിച്ച ഹെൻറിയേറ്റ അഞ്ച് മക്കളുടെ അമ്മയായിരുന്നു. 1951-ൽ, തന്റെ 31-ാം വയസ്സിൽ സെർവിക്കൽ ക്യാൻസർ ബാധിച്ച് അവർ ജോൺസ് ഹോപ്കിൻസ് ആശുപത്രിയിൽ ചികിത്സ തേടി. ചികിത്സയുടെ ഭാഗമായി ഡോക്ടർമാർ അവരുടെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് ക്യാൻസർ കോശങ്ങളുടെ സാമ്പിൾ എടുത്തു. 1951 ഒക്ടോബറിൽ ഹെൻറിയേറ്റ മരണത്തിന് കീഴടങ്ങിയെങ്കിലും, അവരുടെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് വേർതിരിച്ചെടുത്ത കോശങ്ങൾ മരിക്കാൻ തയ്യാറായിരുന്നില്ല.
അനശ്വരതയുടെ രഹസ്യം
സാധാരണ മനുഷ്യകോശങ്ങൾ ശരീരത്തിന് പുറത്ത് വിഭജിക്കപ്പെടുന്നത് കുറച്ചു തവണകൾക്ക് ശേഷം നിലയ്ക്കുകയും അവ നശിച്ചുപോകുകയും ചെയ്യും. എന്നാൽ ഹെൻറിയേറ്റയുടെ കോശങ്ങൾ ലാബിലെ കൃത്രിമ സാഹചര്യത്തിലും നിർത്താതെ വിഭജിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. ഓരോ 24 മണിക്കൂറിലും അവ ഇരട്ടിയായി. ശാസ്ത്രലോകം ഇത്രയും കാലം തിരഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്ന 'അനശ്വര കോശങ്ങൾ' (Immortal Cells) അങ്ങനെ ആദ്യമായി ലഭിച്ചു. അവരുടെ പേരിന്റെ ആദ്യ അക്ഷരങ്ങൾ ചേർത്ത് ഈ കോശങ്ങളെ HeLa എന്ന് വിളിച്ചു.
ലക്ഷക്കണക്കിന് മനുഷ്യരുടെ ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ ഈ കോശങ്ങൾ സഹായിച്ചിട്ടുണ്ട്. പോളിയോ വാക്സിൻ, ക്യാൻസർ പഠനങ്ങൾ, എയിഡ്സ്, പാർക്കിൻസൺസ് രോഗം, ജനിതക പഠനങ്ങൾ, എന്തിനധികം കൊറോണ വാക്സിൻ നിർമ്മാണത്തിൽ വരെ ഹീലാ കോശങ്ങൾ നിർണ്ണായക പങ്ക് വഹിച്ചു. ശൂന്യാകാശത്തെ വികിരണങ്ങൾ മനുഷ്യശരീരത്തെ എങ്ങനെ ബാധിക്കുമെന്ന് പഠിക്കാൻ ആദ്യമായി ബഹിരാകാശത്തേക്ക് അയച്ച കോശങ്ങളും ഇവയായിരുന്നു.
ഏഴ് പതിറ്റാണ്ടിന് ശേഷം തേടിയെത്തിയ നീതി (2023-ലെ വിധി)
ഹെൻറിയേറ്റയുടെ മഹിമ ലോകം ആഘോഷിക്കുമ്പോഴും അതിന് പിന്നിൽ വലിയൊരു നീതികേടിന്റെ കഥയുണ്ട്. അവരുടെ അനുവാദമില്ലാതെയാണ് ആ കോശങ്ങൾ ശേഖരിച്ചത്. പതിറ്റാണ്ടുകളോളം അവരുടെ കുടുംബം ഈ വിവരം അറിഞ്ഞില്ല.
പതിറ്റാണ്ടുകളോളം ഹെൻറിയറ്റയുടെ കുടുംബം ഈ വിവരം അറിഞ്ഞിരുന്നില്ല. അവരുടെ കോശങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് വലിയ കമ്പനികൾ കോടിക്കണക്കിന് രൂപ ലാമുണ്ടാക്കിയപ്പോഴും, ദാരിദ്ര്യത്തിലായിരുന്ന കുടുംബത്തിന് അതിന്റെ ഗുണമൊന്നും ലഭിച്ചില്ല. ഇത് വലിയൊരു നൈതിക പ്രശ്നമായി (Ethical Issue) പിൽക്കാലത്ത് ചർച്ച ചെയ്യപ്പെട്ടു.
ഇന്ന് ശാസ്ത്രലോകം ഹെൻറിയറ്റയുടെ സംഭാവനകളെ ആദരിക്കുകയും, അവരുടെ അനുവാദമില്ലാതെ കോശങ്ങൾ എടുത്തത് തെറ്റാണെന്ന് അംഗീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഹെൻറിയറ്റ ലാക്സിന്റെ ജീവിതത്തെ ആസ്പദമാക്കി എഴുതപ്പെട്ട 'The Immortal Life of Henrietta Lacks' എന്ന പുസ്തകം വളരെ പ്രശസ്തമാണ്.
⚙️⚙️⚙️⚙️⚙️⚙️⚙️⚙️⚙️⚙️⚙️